Vir die vorige poste in hierdie reeks, gaan na:
- https://sondagskooltuis.blogspot.com/2014/07/a4-muurkaart-vertikaal-die-gelowige.html
- https://sondagskooltuis.blogspot.com/2024/07/die-gelowige-n-boom-2.html (vrug)
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
LES 1:
(Wat se soort boom is jy?; m.a.w., wat se soort vrug dra jy?)
Vraag vir bespreking: Kinders van die Koninkryk word somtyds voorgestel soos saad wat in die wêreld gesaai word, om te groei en vrug te dra... In ander woorde, ons kan gelowiges miskien voorstel soos "bome" (Matt. 3:10; 13:6,21; 4:6,17; Luk. 3:9; ens.)(of word somtyds voorgestel soos visse). Nie almal in die koninkryk van God is goeie bome (visse) nie... LEES DIE VERHAAL IN Matt. 13:47-50. Wat ons in hierdie gedeelte leer is dat, wanneer Jesus Christus terugkom, gaan die goeies van die slegtes geskei word... (die regverdiges sal van die onregverdiges geskei word). Maar hoe weet ek of ek 'n goeie boom (vis) is, of 'n slegte?
Antwoord: BOME WORD AAN HULLE VRUGTE GEKEN. (Luk 6:43-46 - "Want dit is nie ‘n goeie boom wat slegte vrugte dra nie, en ook nie ‘n slegte boom wat goeie vrugte dra nie. Want elke boom word geken aan sy eie vrugte. Van dorings pluk ‘n mens tog nie vye nie, en ‘n mens sny ook nie druiwe van ‘n doringbos nie. Die goeie mens bring uit die goeie skat van sy hart te voorskyn wat goed is; en die slegte mens bring uit die slegte skat van sy hart te voorskyn wat sleg is; want uit die oorvloed van die hart spreek sy mond. En wat noem julle My: Here, Here! en doen nie wat Ek sê nie?"). Iemand se vrug wys wat se soort boom hy/sy is - 'n lemoen wys bv. dat dit 'n lemoenboom is, maar die lemoene van 'n lemoenboom vertel ook vir ons of 'n boom gesond is of nie, en of daardie boom genoeg kos, water en lig kry. WAT SE SOORT BOOM IS JY? 'n Doringbos kan bv. nie goeie vrugte (bv. vye of druiwe) dra nie... Op dieselfde wyse is geestelike mense veronderstel om goeie vrugte te dra (want hulle "grond" is vernuwe, en hulle word nou gesien asof gebore uit God se saad - hulle is weergebore, en is nie meer die bome wat hulle was nie - hulle is nie meer "natuurlike mense" nie, maar is nou "geestelike mense"); maar die waarheid is dat nie alle kinders van die Koninkryk weergebore is nie (Matt. 22:1-14), en sommige wat weergebore is bly nie in die Here nie! "Vrug" wys nie net (1) wat se soort boom (bv. geestelike of natuurlike mens) jy is nie, maar wys ook (2) hoe gesond jy (as 'n boom) is... Sommige weergeborenes lyk nie so goed nie, maar dit is nie noodwendig omdat hulle slegte vrug dra nie, maar kan wees omdat hulle vrug verloor of sonder vrug is (of is bv. besig om onder die dorings te saai...).
In plaas van om te vra of iemand goeie of slegte vrug dra, kan ons vra hoe iemand se hart lyk? - hoe dink en "sien" hy, want die manier hoe iemand dink en sien wys vir ons hoe sy hart lyk - wys hoe "gesond" hy geestelik is, en of hy die regte soort kos en water (nl. woord, waarheid, in die Here bly, ens.) kry, en of hy lig kry (nl. is in die Gees). DIE HART beinvloed hoe iemand optree (praat, doen, ens.). Dit is wat Jesus vir ons in bg. skrifgedeelte leer.
'n Weergeborene se vrug wys wat in sy hart aangaan, en of hy gesond is of nie.
Vrug is die loon vd hart... (is soos 'n prentjie van wat jou hart is).
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Die volgende paragraaf is bedoel vir ekstra inligting (vir groepbespreking, skrifte naslaan, ens.).
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wat se soort vrug dra jy? ; m.a.w., wat se soort boom is jy (hoe lyk jou hart)?
(1) Goeie boom/'n goeie boom dra goeie vrugte: (Matt. 7:17). Waarna verwys goeie vrug? -(gedrag en woorde is soos dit wat by die bekering pas-Matt. 3:8)(verwys na die wat in die Here bly-Mark. 4:22)(het 'n goeie hart-Luk. 6:45)(die wat "wysheid van bo" het-Jak. 3:17). Weergeborenes word o.a. in die Skrif vgl. met KORING..., bv. waar dit in konteks spesifiek verwys na "geestelike mense". Die begrip "goeie boom" kan ook gebruik word vir geestelike mense, maar neem kennis dat nie alle geestelike mense goeie bome is nie!
Is jy 'n goeie boom?; m.a.w., tree jy op soos 'n bekeerde? Praat jy soos 'n bekeerde? Bly jy in die Here? Wys jou doen en late, en hoe jy praat, dat jy 'n goeie hart het? Het jy wysheid van bo; m.a.w., glo jy liewer in die Here se woorde as in die wereld se woorde?, en is dit jou begeerte om die Here se wil te doen?, en laat jy jou deur Hom lei (is Hy die Een vir wie jy raadpleeg)?
(Joh 15:2) Elke loot wat in My nie vrug dra nie, neem Hy weg; en elke loot wat vrug dra, dié maak Hy skoon, sodat dit meer vrug kan dra.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(2) Slegte boom/'n slegte boom dra slegte vrugte: (Matt. 7:17). WAARNA VERWYS SLEGTE VRUGTE? "Slegte vrug " is 'n teken dat die boom NIE GOED is NIE (Luk. 6:43-46), en word gewoonlik in die Skrif in konteks gebruik met VALSES (bv. valse profete)(kyk ook valse broeders en valse leermeesters)(Matt. 7:15-20). "Slegte vrug" is m.a.w. 'n term wat meer in hierdie konteks gebruik word - nie alle vrug is bruikbaar nie, maar ook nie alle dele van 'n vrug nie... Slegte vrug verwys dus gewoonlik na valses, maar as net dele vd vrug sleg is, verwys dit na die wat vrug verloor... - die wat onder die dorings saai (wat self somtyds ander beinvloed om dit ook te doen)(slegte vrug word gewoonlik weggegooi, of dele daarvan word uitgesny). So 'n boom word gewoonlik gesien as "siek" - siekte in beeldspraak verwys gewoonlik na gelowiges wat in sonde of ongeregtigheid stap. In uiterste gevalle kan "siekte" selfs die dood van 'n boom veroorsaak! ("siekte" word gewoonlik in beeldspraak vgl. met sonde; dus "sonde tot die dood").
- Wat sal gebeur met valses? - kyk o.a. in op die temas van "valse profete", "onkruid", en "ingesluiptes".
- Wat sal gebeur met die waarvan slegs dele vd vrug sleg is? - kyk o.a. in op die temas van "siek" (kyk ook die onderwerp "harte verhard")(https://warechristenedagstukkies.blogspot.com/2020/05/hoe-siekte-vrug-affekteer.html), en "sonde tot die dood".
Slegte vrug is die teenoorgestelde van goeie vrug; maw, die persoon met slegte vrug dra nie die vrugte wat by die bekering pas nie...; hulle soek nie die wil van die Here nie of raadpleeg Hom nie...; hulle ken Hom nie... - hulle doen en late en die manier hoe hulle praat is nie die woorde van die Here nie maar is volgens eie wil, ens.
Is jy 'n slegte boom/Doringbos/Vervloekte? Is jy vals? (gee jy voor dat jy koring is, maar jy is nie?). Gee jy voor dat jy die Here se wil doen, maar jy doen nie? Gee jy voor dat jy van die Here hoor, maar jy doen nie? Gee jy voor dat jy die Here se woorde glo, maar jy glo eintlik in wereldse wysheid? Doen en praat jy soos die Here wil, of soos jy wil?
Is jy 'n siek boom? Stap jy in sonde of ongeregtigheid waarvan jy jou nie bekeer nie? Stap jy in sonde tot die dood? Is jou hart verhard teen die waarheid of die Here se opdragte?
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(3) Boom wat se vrug verstik is. Hierdie "bome" is ook in die vorige paragraaf kortliks aangeraak. Hulle het nie noodwendig slegte vrug nie, maar dele van die vrug kan sleg wees. Hulle verwys NIE na ongereddes (soos onkruid of ingesluiptes) nie, maar na geredde mense wat begin vrug dra maar dit verloor a.g.v. dorings in hulle lewens. Wanneer 'n kind van die Koninkryk sy vrug verloor, beteken dit dat sy vrug verstik is deur dorings... - dit wys m.a.w. dat hy "onder die dorings gesaai" het. Jesus het veral hierna verwys in die gelykenis van die saaier, die 3de groep daar beskrywe (is onvrugbaar of dra geen ryp vrug nie omdat die dorings die vrug of woord verstik het-Matt. 4:7; Mark. 4:19; Luk. 8:14); en Hy verduidelik ook waarna hierdie "dorings" verwys... / - DORINGS verwys na "sorge van hierdie wêreld", "verleiding van die rykdom", en "begeerlikhede in verband met die ander dinge/genietinge vd lewe"-Mark. 4:19/Luk 21:34)(die wat geen vrug dra, of geen ryp vrug nie, kan dus o.a. verwys na mense wat verstik word deur die sorge en rykdom en genietinge van die lewe).
Die boom wie se vrug verstik is, verwys na 'n LUI EN VERSTANDELOSE GELOWIGE (die wat nie ag gee op die pad van godsaligheid nie):(Spr. 24:30,31 - "Ek het by die land van ‘n lui man verbygeloop en langs die wingerd van ‘n verstandelose mens, en kyk, dit was heeltemal toegegroei van die dorings, sy oppervlakte was oordek met brandnekels en sy klipmuur omgegooi").
- GROND IS NIE OMGESPIT NIE / BRAAKLAND NIE GEBRAAK NIE - die wat nie hulle harte besny nie. Waar grond nie omgespit word nie, kom dorings en distels op, en verstik die saad/vrug.
- DIE GELOWIGE WAT NIE PLOEG EN SAAI NIE. As die gelowige nie sy eie hart besny nie (maw die grond omspit en mis gooi / ploeg en saai nie), sal daar niks wees in die oestyd nie )(wat jy saai sal jy maai).
- DIE GELOWIGE WAT ONDER DIE DORINGS SAAI (en die dorings, nl. sorge vd wêreld, verleiding vd rykdom, begeerlikhede i.v.m. ander dinge en genietinge vd lewe..., verstik die vrug).
Is jy 'n boom wat onder die dorings saai? Begeer jy weredse rykdom eerder as om ryk te word in die Here? Soek jy die genietinge van die lewe eerder as die pad van godsaligheid? Is jou begeertes teenstrydig met die wil van die Here? Is jy meer besig met die sorge van die lewe as met die Here?, bv. plaas jy jou hoop in die Here of in die wereld? Laat jy na om jou hart te besny?(Joh 15:2) Elke loot wat in My nie vrug dra nie, neem Hy weg; en elke loot wat vrug dra, dié maak Hy skoon, sodat dit meer vrug kan dra.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(4) Vrugtelose boom: Dra geen vrugte nie. In die vorige paragraaf het ons reeds gesien hoe 'n geredde sy vrug kan verloor as hy dit nie oppas nie... Kinders van die Koninkryk moet in die Here bly sodat hulle vrug kan dra, en moet ook seker maak dat hulle hul vrug behou! (sien die belangrihei van die pad van godsaligheid). Elke kind van die Koninkryk se vrug sal geoes word wanneer Jesus terugkom, en Jesus het geleer dat die sonder vrug uiteindelik nie sal ingaan in die Koninkryk van God nie. M.a.w., al is jy 'n weergeborene wat vrug dra (en die belofte het van lewe en om in die Koninkryk in te gaan), kan jy jou saligheid verloor as jy dit nie oppas nie. Soos in die vorige paragraaf verduidelik, verwys hierdie "bome" na die wie se harte beswaar word deur rykdom, sorge en verleiding/dronkenskap, swelgery-Luk. 21:34 (kyk die 3de groep in die gelykenis vd saaier), maar dit kan ook verwys na die 2de groep in die gelykenis vd saaier wat nie wortel skiet nie. Goddelose mense word ook voorgestel as "sonder vrugte"! -Jud 1:12 - in konteks verwys dit veral na mense wat dwaal, murmureerders is, volgens hulle begeerlikhede wandel, trotsaards, en verleiers-Jud 1:16)(dit verwys na slegte mense in die kerk/is slegte bome-Matt. 21:41-43).
BOME WAT VRUGTELOOS IS, VERWYS DUS:
- (1) NA DIE WAT NIE WORTEL SKIET NIE (en afval)(2de groep in die gelykenis vd saaier), EN
- (2) NA DIE WAT WEL BEGIN VRUG DRA MAAR DT VERLOOR (3de groep in die gelykenis vd saaier) EN VRUGTELOOS KAN OPEINDIG, EN
- (3) GODDELOSE / SLEGTE MENSE.
Die wat nie wortel skiet nie (punt 1), kan nie groei nie en kan dus nie vrug dra nie... Dit is mense wat tot bekering kom maar nie in die Here bly nie (en daarom kan hulle nie vrug dra nie)(Joh. 15:4,5) - hulle val af in tyd van versoeking, of as daar verdrukking of vervolging kom ter wille vd woord. HULLE GLO NET VIR 'N TYD! -(Luk 8:13; Mark. 6:16,17; Matt. 13:20,21). Dit is baie dieselfde as die wat onder die dorings saai (punt 2), want na regte glo hulle ook maar net vir 'n tyd... (alhoewel hulle nie sonder wortel is nie, maar staan nou die gevaar om af te val) - die rede hiervoor is omdat hulle begin om hulle hoop weer in die wereld te plaas..., en hulle eintlike probeel is dus vertroue (plaas hulle hoop in ander dinge). Goddelose mense verwys in konteks ook na mense wat in die geloof is maar hulle glo nie meer nie (het miskien altyd getwyfel), of meer presies doen hulle nie die wil van die Here nie (is ongehoorsames) - hulle tekort aan vrug is 'n bewys dat hulle nie die Here ken nie (bv., in plaas van om die Here te vertrou, is hulle murmureerders en verlei ander om nie die waarheid te gehoorsaam nie - hulle is gewoonlik trotsaards wat nie wil dien nie, en wandel volgens hulle eie begeerlikhede)(Rom. 1; boek van Judas).
Die wat gered word het egter die belofte dat hulle nie onder hierdie vloek sal val nie... - hulle sal nie onder die oordeel van die hel val nie (hulle sal m.a.w. nie onder die oordeel vd tweede dood kom nie, en alhoewel hulle uiterlike mens sterwe, het hulle die belofte van opstanding tot ewige lewe wanneer Jesus terugkom). Maar wat gebeur met die gereddes wat afval (2de groep in die gelykenis vd saaier), en die gereddes wat vrugteloos word (3de groep in die gelykenis vd saaier)? Die wat afval kan nie gered word nie, want hulle het nie wortel nie en kan daarom nie geestelik groei en vrug (tot ewige lewe) dra nie; dus al het hulle die saad/woord ontvang, het hulle nooit in die Here gegroei nie/nie in Hom gebly nie (
Joh 15:6 - "As iemand in My nie bly nie, word hy uitgewerp soos die loot en verdroog, en hulle maak dit bymekaar en gooi dit in die vuur, en dit verbrand"). Dieselfde met die wat vrugteloos word - wanneer Jesus terugkom sal elke gelowige se vrug geoes word, en wat sal gebeur met die wat sonder vrug (tot ewige lewe) is?
(Luk. 13:6-9 - die wat nie vrug dra wanneer Jesus terugkom nie, sal uitgekap word) (Joh 15:2 - "Elke loot wat in My nie vrug dra nie, neem Hy weg; en elke loot wat vrug dra, dié maak Hy skoon, sodat dit meer vrug kan dra") (Joh 5:28,29 - "Moenie julle hieroor verwonder nie. Want daar kom ‘n uur wanneer almal wat in die grafte is, sy stem sal hoor en sal uitgaan, die wat goed gedoen het, tot die opstanding van die lewe, en die wat kwaad gedoen het, tot die opstanding van die veroordeling"). (Om hierdie tema beter te verstaan en aan die kinders te verduidelik, kan die leier inkyk op die tema van "vervloektes" in die Skrif). Die met bloedskuld val gewoonlik tipies ook onder DIE VERVLOEKTES (bv. kinders wat hulle ouers verag, buite-egtelike gemeenskap, bloedskande, moordpleeg, ens.) - dit is waarom die Skrif o.a. leer dat geen hoereerders, afgodedienaars, egbrekers, wellustelinge, sodomiete, diewe, gierigaard, dronkaards, kwaadsprekers, rowers, vreesagtiges, ongelowiges, gruwelikes, moordeaars, leuenaars, towenaars, ens. die koninkryk van God beërwe sal nie (1 Kor. 6:10; 5:10) (
Openb. 21:8 - "Maar wat die vreesagtiges aangaan en die ongelowiges en gruwelikes en moordenaars en hoereerders en towenaars en afgodedienaars en al die leuenaars hulle deel is in die poel wat brand met vuur en swawel: dit is die tweede dood"). (
Nog 'n tema wat bestudeer kan word om hierdie beter te verstaan en aan die kinders te verduidelik, is die tema van "sonde tot die dood" in die Skrif). Sommige wat tot geloof kom, begin na 'n tyd om weer die sonde te begin dien... (
m.a.w., hulle verval weer onder die slaafskap van sonde) - so 'n geredde kan nie verwag om sy/haar saligheid te behou nie. Dit is nie die Here wat so iemand laat los nie, maar hulleself wat hulle weer losmaak van die Here. In ander woorde, so iemand wat weer die sonde begin dien (bv. om in sonde te bly stap en te weier om hom/haar daarvan te bekeer), is besig met
SONDE TOT DIE DOOD (
hulle staan die gevaar om vervloek te word sou hulle hul nie daarvan bekeer nie, bv. hoereer, pleeg egbreuk, is ongelowig, wellustelik, is 'n kwaadspreker, ens..., maar wil nie daarvan bekeer nie).
IS JY 'N BOOM "SONDER VRUG"? Is jy gered maar bly nie in die Here nie? Het jy net vir 'n tyd lank geglo? Is jy beswaar deur rykdom en die sorge en verleiding vd lewe? Is jy besig om te dwaal? Is jy 'n murmureerder? Is jy 'n trotsaard? Is jy 'n verleier? Wandel jy volgens jou eie begeerlikhede eerder as volgens die Here se wil? Praat jy teen die wat in die bediening staan, bv. die wat mense leer om die Here se wil te doen eerder as hulle eie wil? Spot jy met die waarheid? Dink jy soos die wereld eerder as soos die Here? Veroorsaak jy skeuringe tussen gelowiges, bv. deur die waarheid te verdraai of mense te verlei om die verkeerde te doen?
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Boom wat vrugte dra vir die dood. Dit verwys na natuurlike mense (NIE weergeborenes nie). Hierdie bome verwys NIE na geestelike mense nie, alhoewel sommige geestelike mense in "sonde tot die dood" stap... (wat beteken dat hulle sonde wat hulle nie afle nie, kan "tot die dood" wees). Natuurlike mense se uiteinde is DIE DOOD - hulle dra vrugte vir die dood (wat nie net verwys na wanneer die uiterlike mens sterwe nie, maar verwys ook na die "tweede dood", wanneer beide liggaam en siel in die poel van vuur gegooi word). Natuurlike mense het redding nodig. Alle mense word in sonde gebore en is dus "natuurlike mense", want hulle is uit Adam se saad gebore (is "vlees en bloed" - uit Adam se vlees en bloed gebore). Adam was 'n slaaf van sonde; dus, sy kinders word gebore as slawe (van sonde), en is dus self slawe (van sonde) - en het daarom nodig om vrygekoop te word van hulle slaafskap! Die sondige natuur vd mens (waarmee hy gebore is) veroorsaak dat hy vrugte dra vir die dood (Rom. 7:5), en daarom is die uiteinde van hulle slaafskap (onder sonde) die dood; m.a.w., dit is soos 'n vloek - die natuurlike mens IS VERVLOEK.
Die wat vrugte dra vir die dood, verwys na:
- (1) Natuurlike mense (is in sonde gebore en hulle uiteinde is die dood).
Is jy 'n "natuurlike mens"? - Natuurlike mense is nog nie wederbaar nie. As jou sonde nog nie vergewe is nie en jy nog nie die Heilige Gees ontvang het nie, is jy nog nie gered/wederbaar nie (en is dus nie instaat om "vrug tot lewe" dra nie).
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Vir die groepleier (nog woorde wat gebruik kan word tydens lesaanbieding):
Beeldspraak gebruik t.o.v. die mens of geestelike mens: Die liggaam is letterlik uit grond gemaak, maar die liggaam word ook somtyds figuurlik voorgestel met grond. In die gelykenis vd saaier word die mens bv. ook voorgestel soos grond (en saad daar verwys na woord), en sommige voorgestel soos "grond langs die pad", ander voorgestel soos "grond in rotsagtige plekke", ander soos "grond tussen dorings", en ander soos "goeie grond"... Heelwat ander bybelstudie kan op hierdie tema gedoen word, bv. "braak vir julle 'n braakland", ens. Die "huis van Israel" word o.a. ook voorgestel soos "die Here se wingerd" in Jes. 5:7. Vgl. dit ook met Mark. 12:1-12, - "die gelykenis vd man wat 'n wingerd geplant het". ELKE GELOWIGE KAN GESIEN WORD SOOS 'N BOOM WAT IN DIE HERE SE WINGERD GEPLANT WORD OM TE GROEI EN VRUG TE DRA. Terwyl die LIGGAAM (uiterlike mens) voorgestel kan word met "grond", kan die SIEL (innerlike mens) weer voorgestel word soos saad wat in hierdie grond geplant word (en groei en vrug dra...).
Daar is heelwat skrifte waar gelowiges so voorgestel word soos BOME, of soos saad wat in die wereld geplant word... (want saad bepaal wat sal opkom)(en die wat glo is soos koring wat deur die Here geplant word, maar "onkruid" word bv. deur die vyand geplant...)(Matt. 12:22; Luk. 3:9); of gelowiges hulle word voorgestel soos takke of lote... (Rom. 11; Joh. 15:5). Vergelyk hierdie alles met die beeldspraak in Jes. 5 waar die Here 'n druiwe-oes verwag, maar die wingerd wilde druiwe voortbring... Die Here het Sy wingerd omgespit en die klippe daar uitgehaal en dit beplant met edel wingerdstokke..., en Hy het verwag dat dit druiwe sou dra! Jesus het ook hierdie selfde soort beeldspraak gebruik in: (Joh. 15:1,2) - "Ek is die ware wynstok, en my Vader is die landbouer. Elke loot wat in My nie vrug dra nie, neem Hy weg; en elke loot wat vrug dra, dié maak Hy skoon, sodat dit meer vrug kan dra".
Wat se soort boom is jy? Meer presies, hoe beskryf jou vrug jou?
Die vrug wat ons dra beskryf ons geestestoestand, bv. is jy sleg of is jy goed (vgl. dit ook met die gelykenis waarin die koninkryk vd hemele voorgestel word met 'n net wat in die see gegooi word...Matt. 13:47-50 - "goeie en slegte visse"). Wat se soort vis / boom is jy?
Dit is nie net die "liggaam" wat beskryf wat se soort saad/plant/boom iets of iemand is (bv. "natuurlike mens" of "geestelike mens") nie, maar ook ons "vrug"! Christene se vrug beskryf wat se soort bome hulle is..., en veral ons geestelike gesondheidstoestand (bv., bly jy in die Here?; glo jy in Sy woorde?; ken jy Hom?; doen jy Sy wil?; ens.) - iemand se vrug is 'n getuienis van hoe sy hart lyk, en sy optrede en woorde kom "uit die hart" en wys wat is die gedagtes vd hart (Matt. 15:18,19; Mark. 7:21). Christene is op 'n pad van godsaligheid waarin hulle groei van baba/kind tot jongmens tot vader... Soos hulle groei dra hulle vrug, en dit is hierdie "VRUG" wat vir jou vertel hoedanig iemand se geestelike toestand is. Hierdie is alles beeldspraak wat in die Skrif gebruik word om die geestelike toestand van 'n Christen te beskryf. Wanneer 'n Christen begin vrug dra, vertel sy vrug baie van hom as "boom"/vis.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
